Autorzy

Archiwum

Tematy

Newsletter

Test dobrej wiary w prawie podatkowym – 10 kroków, które musisz wykonać, aby nie stracić prawa do odliczenia VAT


Jeżeli fiskus udowodni, że Twój dostawca dopuścił się nieprawidłowości w zakresie rozliczenia w podatku VAT, urząd skarbowy będzie chciał pozbawić Twoją firmę prawa do odliczenia podatku naliczonego.

 

 

Aby wyciągnąć sankcje wobec podatnika fiskus musi jednak wykazać, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, iż dokonywana na jego rzecz dostawa towarów wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku od towarów i usług.

 

 

Zgodnie ze orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wykazanie, że podatnik wiedział lub powinien był wiedzieć, że transakcja mająca stanowić podstawę do odliczenia wiązała się z przestępstwem w zakresie podatku VAT, należy do właściwych organów podatkowych.

 

 

Teoria a praktyka

 

 

Praktyka pokazuje jednak, że jeżeli podatnik w trakcie toczącego się postępowania podatkowego samodzielnie nie wykaże, że dokonał starannej weryfikacji swojego dostawcy, to w takim wypadku zostanie pozbawiony prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego z kwestionowanej transakcji.

 

 

Jak powinna przebiegać prawidłowa weryfikacja kontrahenta?

 

 

Pomimo, iż próżno szukać przepisu, który wprost nakładałby na podatnika obowiązek weryfikacji kontrahentów, to lista czynności, którą przezorny przedsiębiorca powinien dokonać jest długa.

 

 

1) Sprawdzenie czy kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT

 

 

Jedną z najważniejszych czynności związanych z weryfikacją dostawców jest sprawdzenie czy kontrahent jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. Można dokonać tego na dwa sposoby. Pierwszy, tradycyjny, to wystąpienie z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, że kontrahent jest podatnikiem VAT czynnym. Wniosek taki składa się do urzędu skarbowego właściwego dla podmiotu, którego status ma być potwierdzony.

 

 

Drugim, znacznie wygodniejszym sposobem, jest skorzystanie z internetowej wyszukiwarki czynnych podatników VAT dostępnej na Portalu Podatkowym prowadzonym przez Ministerstwo Finansów. Po zweryfikowaniu kontrahenta potwierdzenie statusu należy wydrukować i załączyć do akt księgowych.

 

 

Sprawdzanie statusu kontrahenta nie powinno ograniczać się jedynie do momentu nawiązywania współpracy, ale powinno być regularnie powtarzane. Jest to szczególnie istotne ze względu na uprawnienia jakie naczelnicy urzędów skarbowych otrzymali od 1 stycznia 2017 r. w zakresie wykreślania podatników z rejestru VAT bez obowiązku informowania ich o tym fakcie.   

 

 

2) Brak zaległości podatkowych

 

 

Warto poprosić kontrahenta, aby zarówno w momencie nawiązywania współpracy, jak również w jej trakcie, przedstawiał zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach. Dysponowanie dostarczonymi przez kontrahenta zaświadczeniami powinno być dla organów podatkowych dowodem na to, że w momencie dokonywania transakcji dobra wiara była dochowania, nawet jeśli po kilku latach skarbówka dostrzeże nieprawidłowości w działaniu kontrahenta.

 

 

3) Analiza dokumentów rejestrowych

 

 

Podatnicy powinni każdorazowo przed nawiązaniem współpracy, jak i w jej trakcie, weryfikować dane rejestrowe swoich kontrahentów, w szczególności w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) oraz Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Jest to szczególnie istotne w przypadku spółek prawa handlowego, w przypadku których informacje wynikające z KRS potwierdzają umocowanie np. członka zarządu do reprezentowania spółki.

 

 

Ponadto, zarówno w stosunku do danych ujawnionych w KRS, jak i w CEIDG, obowiązuje domniemanie prawdziwości, które chroni podatnika.  

 

 

4) Zawieranie pisemnych umów

 

 

Częstym zarzutem organów administracji skarbowej wobec podatników jest brak zawierania pisemnych umów. Momentami można dojść do przekonania, że w ocenie organów podatkowych umowa, która nie została zawarta na piśmie, w ogóle nie obowiązuje. Jest to oczywiście myślenie błędne. Prawo cywilne dopuszcza bowiem możliwość zawierania umów w formie ustnej. Podejrzenia urzędników może rodzić jednak brak umowy w formie pisemnej obejmującą transakcję, której wartość opiewa na kilkadziesiąt czy nawet kilkaset tysięcy złotych.

 

 

5) Płatność przelewem na rachunek bankowy

 

 

Płatność gotówkowa, szczególnie przy wyższych kwotach, z automatu wzbudza podejrzenie nieprawidłowości. Urzędnicy nie są bowiem w takim wypadku w wiarygodny sposób zweryfikować czy zapłata za towar rzeczywiście nastąpiła.

 

 

Ponadto, od 1 stycznia 2017 r. podatnicy nie mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów płatności w części, która przekracza wartość 15.000 zł. Zapłata tak wysokich kwot gotówką będzie dla organów administracji skarbowej tym bardziej niewiarygodna.

 

 

6) Sprawdzenie możliwości realizacji dostaw (infrastruktura, magazyny, pracownicy itp.)

 

 

Przed przystąpieniem do współpracy warto sprawdzić, czy kontrahent dysponuje zapleczem gospodarczym pozwalającym na wykonanie transakcji. Brak magazynu lub pracowników zajmujących się załadunkiem towaru, może być dla kontrolujących sygnałem wskazującym na fikcyjność transakcji. 

 

 

7) Spotkanie z zarządem

 

 

Jeżeli Twoim dostawcą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przed zawarciem transakcji warto nawiązać bezpośredni kontakt z jej zarządem. Nie dotyczy to oczywiście dużych korporacji o wielostopniowej strukturze kadrowej, gdzie zarząd nie zajmuje się bezpośrednią sprzedażą. W przypadku małych i średnich firm to najczęściej zarząd reprezentuje firmę przy zawieraniu nowych transakcji.

 

 

8) Sposób nawiązania relacji

 

 

Przedmiotem zainteresowania kontrolujących jest bardzo często sposób nawiązania relacji z kontrahentem dokonującym dostawy towarów. Jeżeli odbiega on od standardowych to może rodzić podejrzenie co do rzeczywistego charakteru transakcji. Przykładem może być nabycie dużej ilości towaru od podmiotu, który jest nowy na rynku lub nie działał wcześniej w danej branży.

 

 

9) Weryfikacja siedziby (wirtualne biuro)

 

 

Organy często zarzucają podatnikom, że nie dokonali należytej weryfikacji kontrahenta, ponieważ nigdy nie byli w siedzibie jego firmy. To czy taka wizyta rzeczywiście powinna mieć miejsce uzależnione jest od okoliczności danej sprawy. Natomiast o braku dobrej wiary po stronie podatnika nie może jednoznacznie świadczyć to, że siedziba kontrahenta znajduje się w wirtualnym biurze. Wiele firm korzysta z takiej możliwości, po to aby mieć siedzibę w konkretnym mieście (przede wszystkim w Warszawie). Wirtualne biuro na pewno nie może wskazywać na nierzetelność kontrahenta, w szczególności, jeżeli prowadzi on działalność gospodarczą w innych miejscach (posiada magazyny lub sklepy).

 

 

10) Korzystanie z wywiadowni gospodarczych

 

 

Skorzystanie z usług wywiadowni gospodarczych jest jednym ze sposobów zabezpieczenia się przed ryzykiem zarzutu niedochowania należytej staranności przy weryfikacji kontrahenta.

 

 

Standardowy raport handlowy zawiera informacje o strukturze właścicielskiej i zarządzającej firmy, podmiotach powiązanych, sprawozdaniach finansowych, wypłacalności, ocenie płatności, postępowaniach windykacyjnych, ocenie kredytowej, terminowości regulowania zobowiązań, analizie wyników finansowych podmiotu na tle sektora.  

 

 

Jak często weryfikować kontrahentów?

 

 

Wszystko zależy od wiarygodności danego podmiotu. Istotne są takie okoliczności jak rozpoznawalność danego podmiotu w branży, czas przez jaki podmiot funkcjonuje na rynku, wartość majątku, prognoza przychodów.

 

 

Od czego zacząć?

 

 

Najlepszym sposobem na zabezpieczenie się przed skutkami wejścia we współpracę z nierzetelnym kontrahentem jest opracowanie profesjonalnej procedury weryfikacji kontrahentów, która uwzględnia specyfikę danej branży oraz wymagania stawiane przez organy podatkowe. Pozwoli to na zminimalizowanie ryzyka gospodarczego związanego z wchodzeniem w relacje z nowymi partnerami biznesowymi. Sam fakt posiadania procedury weryfikacji kontrahentów może być pozytywnie oceniony przez organy podatkowe.

 

 

Potrzebujesz indywidualnej pomocy? Wyślij do mnie wiadomość na adres ksoloniewicz@indywidualnekancelarie.pl.  Wspólnie ustalimy, w jaki sposób mogę ci pomóc.

 

 

Podsumowanie

 

 

Weryfikacja kontrahentów stała się codziennością przedsiębiorców, którzy chcą uchronić się przed problemami ze skarbówką. Są to czynności czasochłonne, dlatego tym bardziej istotne jest, aby były wykonane prawidłowo, a nie stanowiły jedynie zbioru chaotycznych działań, które jedynie odciągają przedsiębiorcę od tego co najważniejsze – rozwoju biznesu.    

 

 


16 maja 2017 16:51

Kacper Sołoniewicz

Komentarze: 0

Dodaj komentarz:



15 + 1 =
×

Autorzy:


Kacper Sołoniewicz

Kacper Sołoniewicz

Adwokat, doradca podatkowy

Michał Sroczyński

Michał Sroczyński

Doradca podatkowy

Tematy:


Newsletter: