Autorzy

Archiwum

Tematy

Urząd skarbowy nie odmówi prawa do odliczenia VAT, gdy kontrahent zostanie wykreślony z rejestru – wyrok TSUE


Powszechnym problemem, z jakim borykają się ostatnimi czasy polscy przedsiębiorcy, jest kwestionowanie prawa do odliczenia podatku VAT z powodu wykreślenia ich kontrahentów z rejestru podatników VAT.

 

Powodów wykreślenia może być kilka – od niezwykle błahych, jak nieodebranie na czas awizowanego wezwania z urzędu skarbowego, po poważne, jak dopuszczenie się przez kontrahenta wyłudzenia podatku. Od stycznia 2017 r. liczba wykreśleń dokonanych w oparciu o pierwszą grupę przyczyn znacząco wzrosła. Okazuje się jednak, że przedsiębiorcy nie są bezsilni wobec takich działań organów podatkowych, co znajduje odzwierciedlenie w najnowszym orzecznictwie TSUE.

 

W czym tkwi problem?

Organy podatkowe stoją na stanowisku, że podatnik nie może odliczyć podatku VAT wynikającego z faktury wystawionej przez wykreślonego z rejestru kontrahenta. Problematycznym jest dodatkowo fakt, że informacja o wykreśleniu kontrahenta z rejestru trafia do podatnika bardzo często dopiero po kilku miesiącach od dokonania tej czynności, co w konsekwencji prowadzi do konieczności korygowania składanych deklaracji VAT-7 i zrezygnowania z prawa do odliczenia podatku VAT. Czy jednak słusznie?

 

Dotychczas stanowisko polskich organów podatkowych opierało się na art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT, który stanowi, że „nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi wystawionymi przez podmiot nieistniejący.”

 

Mylne jest jednak zastosowanie tego przepisu do „podatnika niezarejestrowanego”, który nie pokrywa się z pojęciem „podatnika nieistniejącego”. Podatnik niezarejestrowany to taki, który co prawda prowadzi rzeczywistą działalność gospodarczą, ale nie dopełnia formalnych obowiązków związanych z rejestracją jako podatnik VAT. Z kolei podatnik nieistniejący to taki, który w ogóle nie prowadzi działalności gospodarczej, a jedynie wystawia faktury, pozorując rzeczywistą działalność. W świetle orzecznictwa TSUE stawianie znaku równości pomiędzy tymi pojęciami jest niedopuszczalne. Fakt posiadania statusu podatnika VAT nie jest zależny od spełnienia formalnych warunków rejestracji, ale od okoliczności faktycznych, czyli tego czy dany podmiot faktycznie dokonuje sprzedaży lub świadczy usługi.

 

Nowe orzecznictwo TSUE

Dnia 19 października 2017 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał orzeczenie w sprawie rumuńskiej spółki SC Paper Consult SRL (C-101/16), która została pozbawiona prawa do odliczenia podatku VAT z powodu wykreślenia jej kontrahenta z rejestru podatników VAT.

 

Problem wynikał z tego, że kontrahent Paper Consult, świadczący dla niej usługi na podstawie umowy o świadczenie usług, został uznany przez rumuńskie organy podatkowe za przedsiębiorcę nieaktywnego i z tego powodu odmówił Paper Consult prawa do odliczenia podatku VAT. Spółka Paper Consult w zażaleniu powoływała się na fakt, że decyzja o wykreśleniu dostawcy usług z rejestru VAT nie została jej doręczona, a jedynie ogłoszona na stronie internetowej organu podatkowego. Co więcej, kwota podatku VAT, wynikającą ze świadczenia usług przez kontrahenta, została uiszczona w terminie, więc nie mogło być mowy o jakimkolwiek oszustwie podatkowym.

 

TSUE jasno wskazał, że Państwa Członkowskie powinny zapobiegać nadużyciom w podatku VAT, jednak środki podjęte przez władze rumuńskie są zbyt rygorystyczne. W ocenie Trybunału, jeżeli organ podatkowy nie ma dowodów na popełnienie przestępstwa podatkowego lub utraty wpływów podatkowych, odmowa prawa do odliczenia podatku VAT, tylko z tego powodu, że kontrahent został wykreślony z rejestru, jest niedopuszczalna.

 

TSUE podkreślił również, że organy podatkowe nie mogą stale uniemożliwiać skorzystania z prawa do odliczenia podatku VAT, ponieważ narusza to charakter tego podatku. Podatek VAT nie może obciążać przedsiębiorców, dlatego prawo do odliczenia jest podstawowym uprawnieniem przedsiębiorców.

 

Skutki wyroku w sprawie Paper Consult dla polskich podatników

Wyrok TSUE ma istotne znaczenie dla polskich podatników. Kwestionuje on bowiem praktykę organów podatkowych, które konsekwentnie omawiają prawa do odliczenia podatku wynikającego z faktury wystawionej przez kontrahenta wykreślonego z rejestru VAT. Jeżeli kontrahent rzeczywiście prowadzi działalność gospodarczą, to brak jego rejestracji nie pozbawia podatnika prawa do odliczenia podatku VAT. O byciu przedsiębiorcą decyduje bowiem rzeczywiste prowadzenie działalności, a nie spełnienie kryteriów formalnych.

 

Przedsiębiorca otrzymując zawiadomienie o tym, że odliczył VAT z faktury wystawionej przez podmiot niebędący podatnikiem VAT czynnym, nie ma obowiązku korygowania deklaracji VAT i rezygnowania z prawa do odliczenia. Organ podatkowy może pozbawić przedsiębiorcę tego uprawnienia tylko w przypadku przeprowadzenia postępowania podatkowego, w którym wykaże, że podatnik wiedział o tym, że wystawca faktury dopuszcza się nadużyć w rozliczeniu podatku. 

 

 

Urząd skarbowy kwestionuje prawo do odliczenia VATu Twojej firmy? Wyślij do mnie wiadomość na adres ksoloniewicz@indywidualnekancelarie.pl. Wspólnie ustalimy, w jaki sposób mogę ci pomóc.

 

Współautorem artykułu jest Lidia Pawińska


16 listopada 2017 12:11

Kacper Sołoniewicz

Komentarze: 0

Dodaj komentarz:



19 + 39 =
×

Autorzy:


Kacper Sołoniewicz

Kacper Sołoniewicz

Adwokat, doradca podatkowy

Michał Sroczyński

Michał Sroczyński

Doradca podatkowy

Tematy:


Archiwum: